• Alle voorzitters uit deze vijftig jaar, van links naar rechs: Jaap Rijlaarsdam, Ben Apeldoorn, Harm Reitsma, Gert van Ginkel, Tijmen Westeneng, Wim Wolswinkel, Gert Vink en Kees van Ravenhorst. Op de foto ontbreekt Gert van Maanen.

    archief Wim Wolswinkel
  • archief fokstudieclub
  • Van links naar rechs: Tijme Westeneng, Jaap Rijlaarsdam en Wim Wolswinkel.

    Hannie van de Veen

Fokstudieclub bestaat 50 jaar

WOUDENBERG Fokstudieclub Woudenberg en Omstreken viert 10 oktober zijn vijftigjarig jubileum bij van Ginkel aan de Voskuilerdijk13. Het gaat om een feest voor leden en oud-leden. Samen met voorzitter en melkveehouder Wim Wolswinkel van de Moorsterweg, vertellen een paar oud-voorzitters over hun club.

Hannie van de Veen

Tijme Westeneng had destijds een boerderij op Davelaar en Jaap Rijlaarsdam op de Lambalgseweg.

,,Destijds was er een fokclub gestart in 't Goy met goede koeien. G. Wolters van de Rijksvoorlichtingsdienst adviseerde in Woudenberg ook zo'n fokclub op te richten. Vijf boeren, Tijme Westeneng, Jaap Rijlaarsdam, Dirk Aart Verbeek (Renswoude), Jan van de Vliert (Landaasweg) en Joop van de Wind (Zeisterweg) gingen aan de slag en in 1969 begon een groepje koeienliefhebbers met bijeenkomsten over fokkerij en melkveehouderij om kennis en ervaring uit te wisselen.''

HOGER PEIL Joop van de Wind verhuisde naar IJsselstein en Henk de Kruif van boerderij 'de Grote Lage Weide' verving hem. Ook melkcontroleur Gert Vink was een stimulerende factor. Leden kwamen uit de wijde omgeving van Woudenberg, tegenwoordig zelfs uit Biddinghuizen en Zeewolde. Eerst wilde Renswoude een eigen club, maar dat lukte niet. Doel was de fokkerij op een hoger peil te brengen. Daarvoor werden bijeenkomsten met deskundigen gehouden die de koeien en het stamboek inspecteerden en stierenkeuringen. Er werd ook gediscussieerd over de voor- en nadelen van koeienrassen. Velen hadden nog de Fries-Hollandse koe, maar in de jaren tachtig kwam er een Amerikaans ras, de Holstein Frisian. Het idee is om dit hoogproductieve ras in te kruisen met andere rassen voor meer vitaliteit.

De fokstudieclub telt bijna 150 leden uit onder andere Woudenberg, Leusden en Renswoude. Daarvan hebben ongeveer 85 een melkveebedrijf met gemiddeld 81 melkkoeien, meestal de Holsteins. Andere leden zijn dierenarts of veevoervoorlichter. Vanaf het begin waren niet alleen mannen fokliefhebber, maar ook vrouwen. Bij sommige leden runt nu een zoon het bedrijf. ,,Op de jubileumavond verwachten we veel publiek, want tijdens het tienjarig bestaan met trekkerbehendigheidswedstrijd, kalverkeuring en voorbrengwedstrijd kwamen er veertienhonderd man.''

KAMPIOENSKOE Jaap Rijlaarsdam: ,,Het plezier in het fokken van goede koeien is net een virus waar je van jongs af aan mee besmet raakt. Doordat het een liefhebberij is krijg je een mooi resultaat. Het gaat niet alleen om het melken maar juist om het plezier. Ik had een kampioenskoe, Zusje 156, die veel prijzen won, twee maal nationaal kampioen werd en één keer bijna. Ze deed veertien keer mee aan wedstrijden, zelfs in Libramont in België. Het was een koe met een sterk karakter, want het komt bijna niet voor dat een koe drie maal prijzen wint, omdat de wedstrijden om de twee jaar zijn. In 14,5 jaar gaf ze 115.000 liter melk."

MELKROBOT Tegenwoordig zijn de bedrijven groter en meer gemechaniseerd. De boeren zijn meer manager en hebben ook andere hobby's. Daardoor is er minder tijd voor wedstrijden. Wim Wolswinkel: ,,Ik werk al achttien jaar met een melkrobot. Dat vonden anderen 'lui', maar nu werkt 1 op de 3 boeren ermee. Je hebt geen vaste melktijden en meer vrijheid. Ook hebben veel boeren versleten schouders door het melken".

De fokstudieclub organiseert elk jaar activiteiten die competitie, saamhorigheid en belangstelling voor elkaar bieden. Daarvoor komen ze bij elkaar in Boschzicht. De eerste avond is in oktober. Dan komt er een fokkerijorganisatie en wordt een fokclubstier gekozen. In december gaat het over duurzaamheid. Koeien die dat jaar 100.000 liter melk of 10.000 kg vet/eiwit realiseerden worden dan gehuldigd. Iedereen krijgt dan het jaarverslag met erelijsten van koeien en bedrijven voor productie en exterieur. Bij de winteravondexcursie in januari bekijken ze de veestapel en de bedrijfsvoering van een lid. Eind januari komt er een commerciële spreker van een bedrijf. In februari gaan ze met de bus op excursie naar een topfokker en een 'gewoon' melkveebedrijf, soms in het buitenland. In maart is er een spreker over een actueel onderwerp zoals veevoeding of huisvesting. In mei wordt de avondexcursie gecombineerd met een barbecue.

Op de laatste vrijdag van augustus is er Cow Valley in de Scherpenzeelse manege voor leden van de fokstudieclub of de Plattelands Jongeren Gemeenschap Utrecht. Het is een keuring van melkkoeien en jongvee en een voorbrengwedstrijd voor de jeugd. Ook beoordeelt een jury bij de deelnemers thuis de verzorging en het lopen met het kalf. Wolswinkel: ,,Cow Valley draait om bewustwording voor de jeugd. Nieuw is het 'Showmanship' waarbij de deelnemers beoordeeld worden op het showklaar maken en begeleiden van de dieren. Van tevoren oefenen we samen met hen".