• De installatie is gereed, maar bevindt zich nog in een testfase. Naar verwachting gaat het waterschap op deze manier zo'n negenhonderd ton aan kunstmest produceren.

  • De rioolwaterzuiveringsinstallatie van Amersfoort.

    Waterschap Vallei &Veluwe

Poepen voor kunstmest in Woudenberg en Scherpenzeel 

WOUDENBERG/SCHERPENZEEL In Scherpenzeel en Woudenberg krijgt 'naar de plee gaan' een nieuwe dimensie: of inwoners nou een grote of een kleine boodschap doen, de urine en poep worden onder meer gebruikt voor de productie van kunstmest. ,,De fosfaten en nutriënten die mensen afscheiden zijn heel waardevol", weet Dave Bakker, operationeel directeur van Eliquo Water & Energy.

Het Barneveldse bedrijf heeft de afgelopen jaren de installaties voor omzetting van poep en plas naar kunstmest ontworpen en gebouwd. ,,Het bijzondere is dat we die machines op de bestaande rioolwaterzuivering hebben toegepast. Het was niet nodig om een compleet nieuwe rioolwaterzuivering te bouwen", stelt Bakker, die zelf woonachtig is in Renswoude. Inmiddels draait de installatie in een testfase. De productie van de eerste kunstmest is in aantocht, zo meldt waterschap Vallei & Veluwe.

Het waterschap zette in 2013 met het oog op haar energieambities de eerste stap voor de installatie: In 2025 wil Vallei & Veluwe volledig energieneutraal zijn en bijdragen aan de eerste stap. ,,Om die reden hebben zij destijds de opdracht voor de komst van een zogenoemde 'Energiefabriek' in de markt gezet. Rode draad in de opdracht was om uit te zoeken hoe we de stoffen en gassen van menselijke afscheiding opnieuw konden benutten", schetst Bakker. Eliquo Water & Energy haalde de opdracht ter waarde van 10 miljoen euro binnen. Het bedrijf is overigens onderdeel van de Duitse investeringsmaatschappij SKion.

 

TERUGVERDIENTIJD VAN 7 JAAR Volgens hem is de gebouwde installatie bij de rioolwaterzuivering in Amersfoort er een mooi voorbeeld van. ,,Met dit project is de cirkel rond. De investeringen zijn natuurlijk niet mals, maar de opgewekte stroom en de geproduceerde kunstmest verdienen de investering in zeven jaar tijd terug." Inwoners van Woudenberg en Scherpenzeel dragen daar met hun toiletbezoek ook dagelijks aan bij, net als huishoudens in Soest, Nijkerk en Amersfoort.

De Woudenbergse en Scherpenzeelse riolen zijn allebei aangesloten op de waterzuiveringsinstallatie aan de Zegheweg 38 in Woudenberg, vlakbij het Valleikanaal. ,,Het rioolslib dat daar verzameld wordt, wordt vervolgens getransporteerd naar de centrale verwerking in Amersfoort", schetst Bakker, die uitlegt dat bij de centrale verwerking van het slib veel fosfaten vrijkomen. Door toepassing van de zogenoemde Pearl-technologie is het mogelijk de aanwezige fosfaten om te zetten naar kunstmestkorrels. Naar verwachting gaat het waterschap op deze manier zo'n negenhonderd ton aan kunstmest produceren. Inmiddels heeft het waterschap de korrels ook al vermarkt. ,,Dankzij een overeenkomst met het bedrijf Ostara wordt de kunstmest direct toegepast in de Europese land- en tuinbouw", weet Bakker.

 

POEP UIT ELKAAR HALEN Daarnaast is er de opwekking van energie door middel van een biogasinstallatie. ,,Dankzij de ontwikkeling van een nieuwe technologie is het mogelijk om ook meer uit de dikke poep te halen", weet Bakker. Hij legt uit dat Eliquo de dikke drab uit elkaar kan halen door het te verhitten tot circa 160 graden en onder hoge druk te zetten. Daardoor valt de poep uit elkaar en komen meer biogassen vrij. ,,Die gassen kun je vervolgens weer omzetten naar energie." Het gaat zelfs zo ver dat de techniek meer energie oplevert  dan er op de zuiveringsinstallatie in Amersfoort nodig is. ,,Dit overschot levert stroom voor ongeveer zeshonderd huishoudens op."

Daarmee hebben het waterschap en Eliquo een primeur te pakken. ,,Wereldwijd wordt er volop geëxperimenteerd om de nutriënten uit poep en plas te hergebruiken", stelt Bakker. ,,Maar de installatie in Amersfoort is, voor zover ik weet, de enige technologie die in staat is om die goede stoffen daadwerkelijk om te zetten in een eindproduct zoals kunstmest."

Gedurende het project was er dan ook veel belangstelling uit de hele wereld. ,,Mijn zoon vroeg 's morgens af en toe aan mij: 'Ga je weer poepscheppen op je werk?' Er zijn dagen geweest dat we letterlijk met onze voeten in de shit stonden, maar dat is het allemaal waard geweest. De kringloop is rondgemaakt. Dat was onze missie", lacht Bakker, die wel benadrukt dat de installatie momenteel nog in een testfase zit. Naar verwachting wordt de eerste kunstmest nog voor de zomer geproduceerd.