• Aan iedere boer die meewerkt aan weidevogelbescherming wordt vooraf toestemming gevraagd door De Kiewiet.

  • Vrijwilligers van de Kiewiet, René Gerritsen (links) en Piet Doornenbal kijken eerst van een afstand of er vogels broeden in het land dat ze gaan nalopen.

    Janneke Hek

Pas op: broedende weidevogels

WOUDENBERG/SCHERPENZEEL/RENSWOUDE Met een grijns zegt René Gerritsen: ,,Dit spreekt het jachtinstinct van een man wel aan" terwijl hij met zijn laarzen door een drassig bouwland loopt op zoek naar nesten van weidevogels. Ieder jaar in maart wordt de aftrap gegeven voor het weidevogelseizoen. Meer dan vijfentwintig vrijwilligers gaan een aantal keer per week op zoek naar vogelnesten in gras- en maisland. Het doel is het beschermen van nesten door het plaatsen van beschermers/markeringen rond het nest. De markeringen maken de maaiende of ploegende boer erop attent dat daar een nest is, zodat hij hier omheen kan rijden met zijn tractor. Op deze manier beschermt weidevogelgroep De Kiewiet sinds 1998 honderden nesten van weidevogels per jaar. Soorten als de kievit, grutto, scholekster en tureluur komen in deze regio voor.

Door Janneke Hek

Ieder jaar voor het broedseizoen begint, gaan de vrijwilligers bij de meer dan 50 deelnemende boeren langs om toestemming te vragen om op hun land te lopen en nesten te beschermen. In totaal beslaat het te lopen terrein 1400 hectare in Woudenberg, Scherpenzeel en Renswoude.

EENVOUDIG MET GPS Vrijwilliger Piet Doornenbal en bestuurslid René Gerritsen hebben voortdurend hun ogen open wanneer ze door de omgeving rijden of fietsen. Inmiddels weten zij in welke gras- of bouwlanden weidevogels graag nestelen.,,Kijk, als je aan het begin van een weiland staat, zie je al diverse kieviten en andere vogels opvliegen. Nu weet je dat er wat gaande is op dit stuk land. Meestal gaan we met z'n tweeën het land op en lopen in rechte lijnen naar het einde van het weiland. Wanneer we een nest vinden, markeren we dat. En registreren we de exacte plaats. Dit gaat tegenwoordig met GPS heel eenvoudig" legt Gerritsen uit.

VIJF NESTEN Alle gevonden nesten worden geregistreerd om een overzicht te krijgen van welke vogels waar het liefste broeden en hoeveel kuikens er uiteindelijk uitkomen van de gelegde eieren. Kieviten zijn kritische vogels, weet Gerritsen. Ze hebben graag bouwland waar bijvoorbeeld mais op gestaan heeft. Tegenwoordig wordt er vaak tijdelijk winterrogge of gras gezaaid op maisland tijdens de winterperiode. Maar dat vinden kieviten niet prettig. Zij hebben liever zwarte grond dan gras. En van een beetje drassige grond worden alle weidevogels blij. Kieviten komen in het voorjaar vanuit het zuiden terug naar Nederland. De mannetjes eerst, zij bouwen gemiddeld vijf nesten waaruit het later gearriveerde vrouwtje uit kan kiezen. Ze hebben graag een plek uit de buurt van hoge bomen. Vanuit die bomen hebben kraaien een te goed zicht  waardoor het nest bedreigd wordt.

SAMENWERKING Doornenbal was als 15-jarige al actief om kievitseieren te zoeken. Hij ontving destijds een gulden per gevonden ei. Nu vijftig jaar later zocht hij een hobby om zijn pensioen zinvol in te vullen. In 2012 hoorde hij van weidevogelbescherming De Kiewiet en dat sprak hem aan. Inmiddels is hij meerdere keren per week op pad om nesten te zoeken en te beschermen. ,,We hebben weleens 125 nesten per seizoen gevonden. Ik vind het prachtig om in de natuur te zijn, daar kan ik echt van genieten. Je ziet niet alleen weidevogels maar ook hazen en reeën. Ook het contact met de boeren vind ik leuk. Het overkomt je zomaar dat je ergens mee mag eten tussen het lopen door. Boeren bellen ons ook wel om een nest of kuikens te melden dat zij zelf gevonden hebben. Die samenwerking is mooi" vertelt Doornenbal.

NIEUWE ENERGIE Gerritsen kwam hier enige jaren geleden wonen en was direct geïnteresseerd in weidevogelbescherming toen hij het jaarverslag van de vereniging bij zijn schoonmoeder las. ,,Ik was vroeger een kind dat uit school zijn fiets pakte om de natuur in te trekken. Voor mijn werk ben ik veel onderweg hier in de omgeving, waardoor ik vanuit de auto de activiteiten van weidevogels al kan volgen. Als het seizoen in maart van start gaat, ga ik met mijn vaste mede-vrijwilliger Edwin Hek wekelijks op zoek naar nesten. Het vinden van eieren geeft echt een kick. En om na een lange werkdag in de natuur te lopen geeft nieuwe energie."

Weidevogelgroep De Kiewiet heeft inmiddels de startavond gehouden voor vrijwilligers. Hierbij werd de aftrap gegeven voor het nieuwe beschermseizoen. De gemeentes van Renswoude, Scherpenzeel en Woudenberg ondersteunen de stichting.Het jaar 2016 is uitgeroepen tot het jaar van de kievit. Kieviten zijn afhankelijk van de boeren, maar lopen tegelijkertijd ook tegen de intensieve landbouw aan, doordat er zeer regelmatig werkzaamheden plaatsvinden die de vogels kunnen verstoren. Er is geen goede balans meer. Om dit tij te keren zal er meer gebiedsgerichte maatregelen moeten komen, bijvoorbeeld stimulering uitstel akkerland en of stimulering aangrenzende weidegang. Vorming van 'kuikenland' is noodzakelijk om opgroeiende kievitspullen een grotere overlevingskans te geven. En daarmee belangrijk om het jaar daarop weer voldoende kieviten te kunnen begroeten.

AANMELDEN Vrijwilligers zijn onmisbaar voor het beschermen van de weidevogel(nesten) in de regio. Nieuwe vrijwilligers kunnen zich aanmelden via de website

www.wvbdekiewiet.nl