• Daphne de Kruif geeft aan dat keuzes over sociale huurwoningen helpen tegen eenzaamheid.

    Joke van der Heide

Minister bij CDA Woudenberg: eenzaamheid doet dagelijks pijn

WOUDENBERG Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bracht 18 februari een werkbezoek aan CDA-Woudenberg en CDA-afdelingen uit de regio.

Gastheer Michel Hardeman van CDA Woudenberg kijkt terug op een 'geslaagde bijeenkomst' met meer dan hondervijftig bezoekers in De Voorhof over eenzaamheid.

SCHRIKBAREND Michel Hardeman vertelt dat met dit werkbezoek van de vicepremier eenzaamheid opnieuw op de kaart wordt gezet. ,,Met de komst van de minister zetten we een extra stap om mensen te stimuleren om oog voor de ander te hebben, en dat is nodig. De cijfers zijn schrikbarend. Eenzaamheid is misschien wel het grootste sociale probleem van onze tijd en is dan ook een speerpunt van onze fractie."

AANKLACHT Dat geldt ook voor CDA-minister Hugo de Jonge. Hij vindt eenzaamheid een grote aanklacht tegen onze samenleving. ,,We hebben een goed zorgstelsel, bijna het beste onderwijs ter wereld en een krachtige economie. We moeten ons een beetje schamen dat we het probleem van eenzaamheid niet voor elkaar hebben. Ik wil mij er niet bij neerleggen dat bijna de helft van de ouderen van 75 jaar en ouder zich eenzaam voelt", stelde de minister tijdens het werkbezoek.

Als voorbeelden van eenzaamheid gaf hij dat er mensen zijn die dagen hun eigen stem niet horen of niet weten aan wie zij kunnen vragen om de boodschappen te doen als zij ziek zijn. Eenzaamheid leidt tot een dagelijkse pijn, stelde hij.

EEN TEGEN EENZAAMHEID In zijn baan als wethouder van Rotterdam werd hij getroffen door het feit dat een inwoonster in Rotterdam jarenlang overleden in huis had gelegen en dat niemand haar gemist had. Als wethouder ging hij ermee aan de slag.

Toen hij minister werd besloot hij hiermee verder te gaan. Het ministerie van VWS nam vorig jaar het initiatief voor het actieprogramma 'Eén tegen eenzaamheid'. Met als doel om eenzaamheid eerder te signaleren, te doorbreken en tegen te gaan. Het is een initiatief voor landelijke en lokale acties om samen als overheid, maatschappelijke organisaties en bedrijven eenzaamheid aan te pakken.

JAARLIJKS BEZOEK De minister vertelde dat een onderdeel van het plan is om mensen van 75 jaar en ouder jaarlijks te bezoeken. ,,Dit was een succes in Rotterdam, daarom besloot ik om het landelijk in te voeren." Door die bezoeken komen vrijwilligers of mensen vanuit de gemeente binnen bij ouderen, gaan het gesprek aan en kunnen hen, als er sprake is van eenzaamheid, proberen over de drempel te krijgen. ,,Als iemand met je meegaat durf je de stap makkelijker te zetten", aldus de minister.

In Woudenberg wordt er ieder jaar een verjaardagsfeest georganiseerd voor alle mensen die in dat jaar 75 worden. Vervolgens worden mensen vanaf 80 jaar bezocht. ,,Dat is prima", reageerde de minister.

ZONDAG Dat ondanks de hechte dorpsgemeenschap in Woudenberg en het bloeiende verenigingsleven zo'n 40 procent van de ouderen zich eenzaam voelt, verbaasde de minister. Dit cijfer is hoger dan in andere gemeenten in de provincie Utrecht, terwijl Woudenberg de afgelopen jaren voorop liep in de aanpak van eenzaamheid.

Zo wordt er elke tweede zondagmiddag van de maand door de Coalitie Erbij de activiteit Samen op Zondag georganiseerd. Jeanine Schaling van Coalitie Erbij merkt dat eenzaamheid door de jaren heen meer bespreekbaar is geworden. Zij vertelde tijdens de maaltijd voorafgaand aan de lezing van minister Hugo de Jonge dat mensen aangeven vooral zondag een vreselijke dag te vinden. Juist op zondag, omdat het andere deel van het dorp dan naar de kerk gaat.

Redenen om naar Samen op Zondag te komen, zijn dat mensen die dag dan niet alleen hoeven te zijn, dat zij het belangrijk vinden om onder de mensen te zijn en leeftijdsgenoten te ontmoeten. Samen op Zondag laat hen zien dat je er zelf wat aan kunt doen om eenzaamheid te doorbreken. Er ontstaan ook afspraken om samen te gaan wandelen of fietsen.

KLEINE GEMEENSCHAP In Renswoude ligt het percentage met 29,5 procent behoorlijk lager. Als verklaring gaf John Bijmans, secretaris van CDA Renswoude, dat Renswoude een kleine gemeenschap is met een goed werkend sociaal dorpsteam.

Ook in Scherpenzeel loopt het goed, vertelde CDA-fractievoorzitter Peter Klaassen.

,,Uit de Toekomstvisie,geschreven door organisatieadviesbureau Berenschot, blijkt dat Scherpenzeel veel problemen kent. Eenzaamheid kwam echter bijna niet langs in het rapport. Het is Berenschot opgevallen hoeveel sociale netwerken en kerken met elkaar in verbinding zijn. Dat zijn de voordelen van een klein dorp. In Scherpenzeel geeft 37 procent van de ouderen aan zich eenzaam te voelen."

Jeanine Schaling vertelde dat er onlangs ook mensen uit Scherpenzeel naar Samen Op Zondag waren gekomen, omdat dit in Scherpenzeel niet georganiseerd wordt.

JONGEREN Na afloop van de lezing kreeg de zaal de mogelijkheid om vragen te stellen. Er werd gevraagd hoe het kabinet aankijkt tegen eenzaamheid onder jongeren. Zo'n 20 tot 25 procent van de jongeren geeft aan zich eenzaam te voelen.

De minister legde uit dat het grote verschil bij de aanpak van eenzaamheid onder jongeren is dat jongeren wel in contact komen met mensen die kunnen signaleren dat er iets aan de hand is, zoals school, een jongerenwerker of collega's. Bij oudere mensen is hun netwerk veel kleiner, omdat zij met pensioen zijn en hun partner en/of vrienden en kennissen overleden zijn. Ouderen kunnen daarom in een sociaal isolement raken en zich afvragen wie er nou nog op hen zit te wachten.

SOCIALE HUURWONINGEN Daphne de Kruif, vijftiende op de provinciale verkieslijst van het CDA, zag mogelijkheden om bij de bouw van sociale huurwoningen na te gaan hoe jong en oud kunnen samenwonen.

De minister reageerde dat daar bewust over nagedacht moet worden. Initiatieven in het land zouden laten zien dat dit goed kan werken. Zo zijn er in Almere hofjes voor mensen in meerdere leeftijdscategorieën.

De jongeren krijgen huurkorting als zij bijvoorbeeld assistentie verlenen bij computerproblemen en de ouderen kunnen op hun beurt op de kinderen passen van hun jongere buren.

Als voorbeeld dat jong en oud elkaar iets te zeggen en te bieden hebben, vertelde de minister over een initiatief in de Hoeksche Waard, waar de kinderen uit groep 7 en 8 van een basisschool één keer per week gaan lunchen bij een oudere in de wijk.

De zaal benadrukte ook de mogelijkheid om sport- en culturele verenigingen te betrekken bij eenzaamheid, door het aanbieden van bijvoorbeeld speciale programma's voor ouderen overdag.

Met de zin: ,,We hebben veel te doen", sloot de minister de avond af. De cijfers maken dit pijnlijk zichtbaar, want als de trend zich niet keert, stijgt het aantal ouderen dat zich eenzaam voelt in 2030 van 700.000 naar 1,1 miljoen.